Ministerstwo Infrastruktury przedstawiło projekt ustawy, który ma całkowicie zmienić sposób organizacji publicznego transportu zbiorowego w Polsce. To jedna z największych reform tego sektora od wielu lat, obejmująca zarówno samorządy, jak i przedsiębiorców wykonujących przewozy pasażerskie. Choć głównym celem zmian jest ograniczenie wykluczenia transportowego, proponowane rozwiązania mogą w istotny sposób wpłynąć również na działalność prywatnych przewoźników obsługujących linie lokalne, podmiejskie i regionalne.
Projekt zakłada odejście od obecnego modelu, w którym uruchamianie połączeń zależy głównie od decyzji poszczególnych samorządów. W zamian ma zostać wprowadzony ogólnopolski standard dostępności komunikacyjnej. Oznacza to, że samorządy będą zobowiązane do zapewnienia określonej liczby połączeń pomiędzy województwami, powiatami i gminami. Dla rynku przewozów pasażerskich może to oznaczać powstanie nowych zadań przewozowych i zwiększone zapotrzebowanie na operatorów zdolnych do ich realizacji.
Jednym z najważniejszych elementów projektu jest powołanie integratora przewozów na poziomie województwa. Marszałkowie mają odpowiadać za koordynację różnych środków transportu oraz planowanie sieci połączeń na podstawie rzeczywistych potrzeb mieszkańców. W praktyce oznacza to większy wpływ samorządów wojewódzkich na kształt lokalnego rynku przewozowego.
Dla prywatnych przewoźników kluczowe będzie to, w jaki sposób nowe kompetencje zostaną wykorzystane i czy przy tworzeniu siatek połączeń znajdzie się miejsce dla podmiotów działających komercyjnie od wielu lat.
Ministerstwo zakłada również szerszą integrację transportu autobusowego z koleją oraz innymi gałęziami transportu.
Z jednej strony może to ułatwić pasażerom korzystanie z różnych środków komunikacji w ramach jednego systemu.
Z drugiej jednak strony pojawiają się pytania dotyczące roli prywatnych przewoźników w nowym modelu i zasad funkcjonowania rynku po wdrożeniu zmian.
To szczególnie ważne dla przedsiębiorców obsługujących połączenia wokół dużych aglomeracji miejskich, gdzie od lat stanowią oni istotne uzupełnienie transportu organizowanego przez samorządy.
Projekt przewiduje również możliwość uruchamiania przez gminy transportu na żądanie. Rozwiązanie ma być wykorzystywane przede wszystkim na terenach o mniejszej gęstości zaludnienia, gdzie tradycyjne linie autobusowe nie zawsze są rentowne. Wprowadzenie takich usług może jednak wpłynąć na funkcjonowanie części obecnych przewoźników wykonujących przewozy regularne na mniej uczęszczanych trasach.
Proponowane przez Ministerstwo Infrastruktury zmiany mają charakter systemowy i będą miały wpływ na funkcjonowanie całego rynku przewozów pasażerskich w Polsce. Dlatego tak ważne jest, aby w procesie dalszych prac legislacyjnych uwzględniony został głos przedsiębiorców, którzy od lat zapewniają mieszkańcom dostęp do transportu, szczególnie na obszarach podmiejskich i poza dużymi ośrodkami miejskimi.
To właśnie od szczegółowych rozwiązań będzie zależało, czy reforma stanie się impulsem do rozwoju rynku przewozów pasażerskich, czy też źródłem nowych wyzwań dla działających już przewoźników.
Źródło: Ministerstwo Infrastruktury
